Waarom temperatuur de viscositeit verandert
Viscositeit is de weerstand van een vloeistof tegen stromen — hoe dik of dun deze is. Voor motorolie is dit geen vast getal; het verandert voortdurend met de temperatuur. Wanneer olie koud is, is deze dikker en stroomt langzaam, en wanneer deze opwarmt tot de normale bedrijfstemperatuur, wordt deze dunner en stroomt vrijer.
Dit is belangrijk omdat een motor olie nodig heeft om twee verschillende taken uit te voeren. Bij het starten moet de olie dun genoeg zijn om snel naar alle bewegende delen te pompen, vooral bij koud weer. Zodra de motor warm is, moet de olie nog steeds dik genoeg zijn om een beschermende film te behouden tussen snel bewegende metalen oppervlakken.
Hoe multigrade-oliën zich gedragen
Een single-grade-olie voldoet aan slechts één viscositeitsdoel. Een multigrade-olie, zoals 5W-30, is zo samengesteld dat deze tegelijkertijd voldoet aan een koudeweereis en een warm-draaieneis.
Het eerste getal met de ‘W’ (voor winter) beschrijft de koude prestaties: een 5W stroomt gemakkelijker bij lage temperaturen dan een 10W. Het tweede getal beschrijft de viscositeit van de olie bij hoge bedrijfstemperatuur: een 30 is dunner wanneer warm dan een 40. Een 5W-30 stroomt dus als een dunne olie wanneer koud, maar gedraagt zich als een 30-klasse-olie zodra deze is opgewarmd. Beide getallen beschrijven echte, afzonderlijke omstandigheden, en daarom kunt u geen van beide negeren.
Viscositeitsindex en het kiezen van een klasse
Viscositeitsindex (VI) meet hoeveel een olie weerstand biedt tegen dunner worden naarmate deze opwarmt. Een hogere VI betekent een vlakkere respons — de viscositeit blijft stabieler over het temperatuurbereik — wat precies is wat multigrade-oliën beogen te bereiken.
Omdat de juiste balans afhangt van het motorontwerp en het klimaat, is de veiligste benadering om de exacte klasse te gebruiken die in uw instructieboekje staat vermeld. Die klasse weerspiegelt al de temperaturen waarvoor de motor is gebouwd, en een dikkere olie is niet automatisch een veiligere keuze.